Bé Hegen Vintage Hour, één keer per maand de platen speler aansluiten de grammofoonplaat erop en draaien maar. Stapels kartonnen platenhoezen gevuld met vinyl, alleen al de geur die je tegemoet komt doet je af en toe verlangen naar de platenspeler met daarop de lp.

Hoezen met op de achterkant volop informatie over de artiest en of band. Tjah, denk dat velen die 40+ of ouder zijn, nu denken aan al die lp’s die ze hebben verkocht omdat de cd in augustus 1982, zijn intrede deed. Maar sinds een aantal jaren zit de vinyl schijf weer in de lift, vandaar een artikel over vinyl.

Bron: De Pers
Door: Arjan Terpstra

De elpee ging dood, werd door dj’s gered, ging weer dood en blijkt nu springlevend op een markt voor jarennegentigmuziek. ‘Jeff Buckley doet het op vinyl beter dan op cd.’

Vinyl is dood, maar daar trekken ze zich lekker niets van aan in de Haarlemse vinyldrukkerij. De platenfabriek is de grootste van Europa en drukt zo’n drie miljoen schijven per jaar, leren we bij een rondleiding door het bedrijf. Er zijn 33 drukmachines, die onder het gesis van stoom aangedreven mechanica elke 25 seconden een nieuwe plaat uitpoepen. De totale productie maakt een aanzienlijk deel uit van de circa 45 miljoen vinylplaten die per jaar wereldwijd worden geperst.

Goed, het zijn andere tijden dan voorheen. In 2000, toen vinyl al een jaar of tien dood was verklaard (en de cd de vinylschijf uit de muziekschappen had weggedrukt), werden nog 250 miljoen platen gedrukt. Dat volume was toe te schrijven aan het vinylgebruik van dj’s, die niet aan de romantiek van hun draaitafels en platenkoffers konden ontsnappen.

Maar aan alles komt een eind, zegt directeur Ton Vermeulen. Hij kocht de perserij in 1998 van Sony, en werd voor gek verklaard. De topdagen dat hier maanden achtereen op volle fabriekssterkte de 35 miljoen exemplaren van Michael Jackson’s Thriller werden gedrukt, waren geteld. Wie koopt er een platenfabriek als de cd het pleit al heeft gewonnen en de mp3-speler zijn digitale kop al om de hoek steekt?

Achteraf gezien was het een top beslissing. Want vinyl overleefde de digitaliseringsgolf en zit vandaag de dag zelfs in de lift. De elpee bleef vanwege de geluidskwaliteit het liefje van audiofielen, maar wordt inmiddels ook door een heel andere markt omarmd: die van de niet-per-se-audiofiele dertigers en veertigers. Die draaiden in hun jeugd hun plaatjes op de pick-up, en gingen als twintiger braaf mee toen hun artiesten in de jaren negentig op cd overstapten. Nu ze rond de veertig zijn, blijken ze zeer ontvankelijk te zijn voor een stap terug in de techniek, en massaal achter titels aan te jagen die hun jonge jaren omlijstten. Jeff Buckleys Grace is populair. Alice in Chains’ Dirt is op vinyl niet aan te slepen. Eddie Vedders soloplaat Into The Wild doet het goed, de eerste plaat van Rage Against the Machine. Oplage per titel? Verschilt, maar 15.000 stuks per druk is normaal. En er kan altijd weer bijgedrukt als de vraag groter is dan het aanbod, wat vaak genoeg het geval is.

Maar dat is niet het hele verhaal, zegt Michiel Kusters. Hij werkt bij Music on Vinyl, een Nederlandse platenmaatschappij die speciaal voor vinylproducties is opgericht. Het bedrijf speurt actief naar de rechten voor vinyluitgaven van geselecteerde titels – sinds de oprichting in oktober 2009 zijn dat er al 200. Kusters en kornuiten krijgen het zo voor elkaar om titels op de markt te brengen van labels die zelf al heel lang niets meer met vinyl doen. Met effect: van Jeff Buckleys Grace, een plaat uit 1994, worden op dit moment naar alle waarschijnlijkheid meer vinylexemplaren verkocht dan cd’s. ‘Echt een long tail-verhaal’, zegt Kusters, verwijzend naar de populaire retailfilosofie dat nichemarkten op lange termijn ook zeer profijtelijk kunnen zijn.

Dus draaien de persen bij Record Industry op volle toeren. En niet alleen met oude platen in een nieuw vinyljasje. ‘Nieuw’ is het toverwoord. Kusters: ‘Vijfentachtig procent van wat we uitbrengen draait om nostalgie, maar vijftien procent van de titels is niet eerder uitgebracht.’ Anouk bracht bijvoorbeeld haar laatste plaat eerst op vinyl uit, de nieuwe Triggerfinger is net de deur uit. Aha Shake Heartbreak van Kings of Leon deed het goed op plaat, Sia’s We Are Born. ‘Die platen kennen een topverkoop bij optredens: jongeren zijn superblij als ze na een concert met een echte plaat op huis aan gaan’.

In navolging van de Mediamarkt en concurrent Bol.com, begon Free Record Shop ook met de verkoop van vinyl. ‘De belangrijkste reden is dat de consument er om heeft gevraagd’, vertelt Jeroen de Vink, verantwoordelijk voor de webwinkel van Free Record Shop. Zijn baas, Hans Breukhoven, is dus weer terug bij het product dat zijn winkelketen ooit groot maakte. ‘Hans heeft vinyl naar de massa gebracht. Hij is heel trots dat we het nu weer aanbieden.’

Hans Breukhoven heeft zelf net een platenspeler gekocht. ‘Maar ik heb pas vier lp’s, al mijn oude lp’s had ik allemaal weggedaan.’ De oorzaak van de comeback van vinyl legt hij bij de jongere generatie. ‘Die zijn op zoek naar iets nieuws. Cd’s en mp3’s zijn behang geworden, bij het opzetten van een plaat heb je een bepaalde emotie.’

John Burgers van Sony Music werkt nauw samen met het re-issue label Music on Vinyl. ‘Dit jaar brengen we voor Europa 150 titels opnieuw uit. Naast de jeugd heb je de 35-plussers die een hang naar nostalgie hebben en natuurlijk de audiofiel die vinyl koopt op basis van het geluid.’